Trang chủNewsVăn hóa - Xã hộiViệt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu...

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu chí, là mơ ước của nhiều quốc gia


Đó là đánh giá của ông Cao Đức Phát – nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT, Chủ tịch HĐQT Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) tại buổi Toạ đàm “Kết nối và hợp tác công tư trong nghiên cứu chọn tạo và thương mại giống lúa”, do Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Vietrisa), Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam (Vsta) và Báo Nông nghiệp Việt Nam phối hợp tổ chức tại tỉnh Thái Bình ngày 31/5. 

Việt Nam sở hữu bộ giống lúa nhiều quốc gia “mơ ước”

Theo tài liệu tại Toạ đàm, giống là một trong những khâu quan trọng nhất trong canh tác lúa. Việc chọn tạo giống cây trồng, đặc biệt là giống lúa luôn được Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đầu tư, giao các Viện nghiên cứu của nhà nước thực hiện, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp và tư nhân tham gia nghiên cứu chọn tạo và thương mại hóa giống lúa.

Theo Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và PTNT), từ tháng 6/2014 đến 31/12/2019 đã có 119 giống lúa được công nhận giống quốc gia, hiện vẫn đang được thương mại hóa ra sản xuất. Từ 1/1/2020 đến nay (28/5/2024), có tổng cộng 267 giống lúa được công nhận theo Luật Trồng trọt, trong đó: Công nhận lưu hành 152 giống; gia hạn công nhận lưu hành: 82 giống và công nhận đặc cách: 33 giống lúa.

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu chí, là mơ ước của nhiều quốc gia- Ảnh 1.

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội đủ các tiêu chí: Ngắn ngày, chống chịu sâu bệnh tốt, khả năng thích ứng rộng, năng suất cao, chất lượng tốt…

Việt Nam đang có bộ giống lúa rất đa dạng, đồng thời chất lượng giống ngày được nâng cao. Điều tra của Cục Trồng trọt, tổng diện tích lúa thuần tẻ gieo cấy trong cả nước năm 2015 đạt khoảng 6,821 triệu ha. Hầu hết các giống lúa gieo trồng lớn trong thời kỳ này như IR50404, OM6976, OM4900, Khang dân 18…, tuy có năng suất khá nhưng chất lượng gạo không cao.

Đến năm 2024, giống lúa chất lượng đã chiếm ưu thế trong sản xuất, như: Đài Thơm 8, OM18, OM5451, TBR225, RVT, ĐS1, ST24, ST25… Giống chất lượng gạo thấp IR50404 từ chỗ trên 1,3 triệu ha năm 2015 ở ĐBSCL giảm xuống còn 176.000ha năm 2023. 

Tương tự, giống lúa Khang dân 18 không còn chiếm ưu thế ở Đồng bằng sông Hồng, Trung du miền núi phía Bắc và Bắc Trung bộ, thay vào đó là các giống lúa thuần chất lượng: TBR225, Thiên ưu 8, Đài Thơm 8, HT1, Bắc thơm 7, các giống Japonica, lúa lai chất lượng Thái Xuyên 111, Lai thơm 6…

Cục Trồng trọt đánh giá, Việt Nam đang có bộ giống lúa hội đủ các tiêu chí: Ngắn ngày, chống chịu sâu bệnh tốt, khả năng thích ứng rộng, năng suất cao, chất lượng tốt, là mơ ước của nhiều nước trong khu vực.

Đồng thời với sự dịch chuyển bộ giống lúa chất lượng cao, giá gạo của Việt Nam hiện đã thuộc top đầu thế giới. Theo các thông tin thị trường, 3 loại gạo chất lượng Đài Thơm 8, OM18 và OM5451 chiếm tới 52% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam năm 2023.

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu chí, là mơ ước của nhiều quốc gia- Ảnh 2.

Toàn cảnh Toạ đàm “Kết nối và hợp tác công tư trong nghiên cứu chọn tạo và thương mại giống lúa”, do Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Vietrisa), Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam (Vsta) và Báo Nông nghiệp Việt Nam phối hợp tổ chức tại tỉnh Thái Bình ngày 31/5. Ảnh: Tùng Đinh

Việc hợp tác công tư trong nghiên cứu chọn tạo và thương mại giống lúa cũng ngày một phát triển. Nhiều giống lúa của các viện nghiên cứu đã được chuyển nhượng, chuyển giao cho doanh nghiệp, từ đó nhanh chóng được thương mại hóa ra sản xuất và góp phần vào thành tựu xuất khẩu gạo ra nhiều thị trường lớn trên thế giới. 

Nhiều vướng mắc trong hợp tác giữa công và tư trong nghiên cứu, chuyển giao giống lúa

Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều đại biểu tham gia Toạ đàm, chuỗi sản xuất lúa gạo của nước ta đang còn nhiều vướng mắc. Bà Trần Kim Liên – Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Vinaseed cho biết, các giống lúa tốt cần có các doanh nghiệp để đưa vào thực tiễn, tuy nhiên từ chính sách cho tới thực tiễn đang có độ trễ so với mong muốn của doanh nghiệp. 

“Nếu không có doanh nghiệp tham gia, không thể chuyển giao được giống lúa chất lượng thành công ra thị trường. Việc hợp tác công tư với mục tiêu huy động nguồn lực, tạo ra sự kết nối giữa doanh nghiệp, thị trường, và thời gian qua Vinaseed đã mua đứt bán đoạn nhiều giống lúa để đưa ra thị trường, tham gia nhiều dự án nghiên cứu khoa học công nghệ về giống lúa. Thậm chí chúng tôi hỗ trợ toàn bộ chi phí công nhận giống để mình có quyền được “ưu tiên” trong hợp tác sản xuất kinh doanh”. 

Tuy nhiên, bà Liên cho biết, các hình thức hợp tác công – tư giữa doanh nghiệp và các viện nghiên cứu đang phụ thuộc vào Nghị định số 70/2018/NĐ-CP của Chính phủ về “Quy hoạch việc quản lý, sử dụng tài sản được hình thành thông qua việc triển khai thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng vốn nhà nước”. Điều này khiến các doanh nghiệp không có quyền sở hữu các giống lúa, dù họ có đóng góp vào quá trình nghiên cứu. 

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu chí, là mơ ước của nhiều quốc gia- Ảnh 3.

Bà Trần Kim Liên – Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Vinaseed cho biết, doanh nghiệp rất muốn hợp tác với các Viện nghiên cứu, Trường về nghiên cứu chọn tạo, chuyển giao giống lúa, song còn vướng mắc nhiều quy định khiến việc mở rộng hợp tác gặp nhiều khó khăn.

Bà Trần Kim Liên cho rằng, cả doanh nghiệp lẫn các viện nghiên cứu đều rất mạnh dạn hợp tác công – tư nhưng đến nay chúng ta vẫn thiếu hành lang pháp lý cụ thể cho việc hợp tác này. Từ năm 2018 đến nay, các viện không thể chuyển giao bản quyền giống cây trồng cho doanh nghiệp dù doanh nghiệp có tham gia vào quá trình nghiên cứu. Thay vào đó chỉ là hình thức chuyển giao quyền sản xuất kinh doanh.

“Rủi ro sinh ra khi chưa có hành lang pháp lý cụ thể, khi các cơ quan thuế, kiểm toán vào làm việc thì hợp đồng có thể bị hủy”, bà Liên nêu vấn đề. Thêm vào đó, tất cả các hợp đồng “mua đứt bán đoạn” giống cây trồng trước năm 2018 đang gặp khó khăn trong việc gia hạn hưu lành, có thể dẫn đến nguy cơ doanh nghiệp bị mất giống. 

“Khi nhiều bên cùng tham gia vào thì sẽ rất khó tìm tiếng nói chung, có vấn đề không ai chịu trách nhiệm. Vận dụng cơ chế chính sách chưa thông thoáng thì doanh nghiệp rất khó mạnh dạn đổi mới, ứng dụng cái mới và giống mới. Do đó, các cơ quan quản lý cần có chủ trương, chỉ đạo, hướng dẫn các viện nghiên cứu hướng xử lý đối với các giống cây trồng đã bán trước khi thi hành Nghị định số 70/2018/NĐ-CP” – bà Liên đề nghị. 

Bên cạnh đó, theo Chủ tịch HĐQT Vinaseed, các cơ quan quản lý cần sớm ban hành các doanh mục quyết định giao quyền giống cây trồng cho các đơn vị. Từ danh mục đó, doanh nghiệp sẽ nắm được các trình tự, thủ tục để tham gia vào quá trình hợp tác, chuyển giao công nghệ. 

“Các cơ quan quản lý cần công khai việc chuyển giao công nghệ để các doanh nghiệp có điều kiện tham gia vào quá trình thương mại hóa các thành tựu nghiên cứu về giống lúa”, bà Trần Kim Liên nhấn mạnh.

Liên quan vấn đề này, ông Trần Mạnh Báo – Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed cho biết, trong thập kỷ qua, ThaiBinh Seed đã chủ trì và phối hợp thực hiện 45 đề tài, dự án cấp quốc gia, cấp bộ, tỉnh, sử dụng ngân sách gần 200 tỷ đồng. Ngoài ra, có khoảng 20 đề tài cấp doanh nghiệp với ngân sách khoảng 8 – 10 tỷ đồng/năm.

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu chí, là mơ ước của nhiều quốc gia- Ảnh 5.

Ông Trần Mạnh Báo – Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed phát biểu tại Toạ đàm. Ảnh: Minh Huệ

Cùng với đó, đến nay, ThaiBinh Seed đã được công nhận chính thức 20 giống cây trồng mới phục vụ sản xuất. Với bộ giống phong phú, đa dạng, Thaibinh Seed đã góp phần thay đổi cơ cấu giống lúa ở khu vực ĐBSH, đặc biệt có nhiều giống lúa chống bệnh đạo ôn, bạc lá, gãy đổ – đây là 3 vấn đề mà nông dân trồng lúa sợ nhất.

“Hiện chúng tôi đang nghiên cứu các giống lúa chống chịu biến đổi khí hậu rất tốt, nhất là có khả năng chống đổ ngã tốt, đồng thời xây dựng quy trình sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính, phát triển hợp tác công tư với một số tổ chức để phổ biến quy trình này. Tuy nhiên thực tế cho thấy, trong quá trình thương mại hoá sản phẩm nghiên cứu khoa học, hiện nay vẫn còn nhiều vướng mắc” – ông Báo nói.

“Việc thương mại hoá sản phẩm nghiên cứu giữa các viện và doanh nghiệp đang rất vướng. Các doanh nghiệp nông nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp làm giống đang gặp khó khăn trong việc đổi mới khoa học công nghệ do hạn chế về nguồn lực kinh tế, kiến thức, nhân lực, trình độ và công nghệ. Đặc biệt việc bảo vệ thương hiệu rất khó khăn. Mạng xã hội bán giống giả rất nhiều, tôi được biết nhiều người quảng cáo bán giống ngô F1 nhập từ Nhật Bản, nhưng thực ra làm gì có.

Bên cạnh đó, hiện tượng bán bao trắng, không thương hiệu không nhãn hiệu vẫn tồn tại khá phổ biến ở ĐBSCL. Còn ở miền Bắc, cũng rất nhiều nơi mua giống lúa xác nhận về, gieo giống rồi bán lại cho nông dân. Ở nước ngoài không được phép làm như vậy, nhưng nước ta thì chưa có cách nào xử lí. Do không bảo vệ được thương hiệu, thì về lâu về dài doanh nghiệp sẽ không ai muốn làm, không thể nào “sống” nổi nếu cạnh tranh bán giống kiểu này” – ông Trần Mạnh Báo nêu vấn đề.

Việt Nam đang có bộ giống lúa hội tụ đủ 5 tiêu chí, là mơ ước của nhiều quốc gia- Ảnh 6.

Ông Trần Mạnh Báo – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed cho biết, ngân sách đầu tư cho nghiên cứu khoa học giảm dần qua các năm, từ 1,1% (năm 2017) xuống còn 0,82% (năm 2023).

Thêm nữa, việc thực hiện các đề tài, dự án có hỗ trợ ngân sách nhà nước còn nhiều thủ tục phức tạp, cơ chế tài chính chưa khuyến khích nghiên cứu và phát triển. Do hành lang pháp lý chưa đầy đủ, chưa thông suốt nên mỗi nơi thực hiện một kiểu.

Để minh bạch cơ chế hợp tác công – tư, Chủ tịch ThaiBinh Seed kiến nghị, thứ nhất, nhà nước phải tăng cường đầu tư cho khoa học công nghệ, bởi không có khoa học công nghệ thì không thể phát triển được. Thứ hai, cần điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện cơ chế hợp tác công tư, chính sách về thực hiện các nhiệm vụ khoa học và chuyển giao sản phẩm nghiên cứu. 

“Các nhà khoa học không có nhiều kinh nghiệm làm thương mại giống, vì vậy tôi cho rằng chúng ta nên khoán sản phẩm khoa học công nghệ. Ví dụ chuyển giao 1 giống cây trồng chiếm bao nhiêu diện tích, thì trả thù lao tương ứng với diện tích đó là xong, sẽ gọn nhẹ và tạo động lực cho tất cả các bên” – ông Báo nói. 





Nguồn: https://danviet.vn/viet-nam-dang-co-bo-giong-lua-hoi-tu-du-5-tieu-chi-la-mo-uoc-cua-nhieu-quoc-gia-20240601185058402.htm

Cùng chủ đề

30 năm phát triển bền vững và tiên phong trong các mô hình hợp tác công – tư

Suntory PepsiCo kỷ niệm 30 năm hành trình tại Việt Nam, khẳng định cam kết phát triển lâu dài và đóng góp vào hiện thực hóa những mục tiêu phát triển bền vững, thông qua các mô hình hợp tác công - tư chiến lược với Chính phủ. Buổi chia sẻ có sự tham gia của đại diện Vụ Giáo dục Thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo - đối tác chiến lược trong chương trình giáo dục về...

Hạ tầng giao thông đóng vai trò quan trọng đối với Khu thương mại tự do Đà Nẵng

Các chuyên gia, doanh nghiệp đều đề cao vai trò hạ tầng giao thông đối với Khu thương mại tự do Đà Nẵng, do đó cần có cơ chế, chính sách, hỗ trợ trong đầu tư vào hạ tầng. Hạ tầng giao thông đóng vai trò quan trọng đối với Khu thương mại tự do Đà NẵngCác chuyên gia, doanh nghiệp đều đề cao vai trò hạ tầng giao thông đối với Khu thương mại tự do Đà Nẵng, do...

Tập đoàn ThaiBinh Seed kỷ niệm 15 năm thành lập chi nhánh Bắc Trung Bộ

Sáng 9/11, Công ty CP Tập đoàn ThaiBinh Seed (gọi tắt ThaiBinh Seed) tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm thành lập Chi nhánh Bắc Trung Bộ tại Thanh Hóa. ...

Anh hùng lao động Trần Mạnh Báo

Diễn đàn Nông dân Quốc gia lần thứ IX năm 2024 với chủ đề: "Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn lắng nghe nông dân nói", do Hội Nông dân Việt Nam và Bộ Nông...

Giống lúa mới giúp giảm bệnh tiểu đường sẽ trồng đại trà trong năm 2025

Bệnh tiểu đường, còn gọi là bệnh đái tháo đường, là một bệnh rối loạn chuyển hóa mãn tính rất phổ biến. Khi mắc bệnh, cơ thể mất đi khả năng sử dụng hoặc sản xuất ra hormone insulin một cách thích hợp, đồng nghĩa với việc bạn có lượng đường trong máu hay vượt mức bình thường và cơ thể không...

Nổi bật

Mới nhất

Cùng tác giả

Ngọn thác hùng vĩ bậc nhất Tây Nguyên có gì mà nghìn người đổ về vui chơi dịp Tết?

Trong 3 ngày Tết, hàng nghìn du khách từ khắp nơi nườm nượp đổ về thác Đray Sáp (xã Đắk Sôr, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông) để chiêm ngưỡng vẻ đẹp nguyên sơ của một trong những thác nước hùng vĩ bậc nhất Tây Nguyên. Dòng thác cuộn trào dữ dội nhưng không gian lại thơ mộng đến...

Cận cảnh từng khe núi, ngọn đồi ở xứ Lạng rực rỡ sắc đào

Cứ mỗi độ Tết đến, xuân về, cả xứ Lạng chìm trong sắc đào rực rỡ. Trên khắp các làng bản, nẻo đường, đâu đâu cũng được tô điểm bởi vẻ đẹp của hoa đào. ...

Vườn trồng thứ cây cảnh đang hot, thơm khắp xóm, ông nông dân Cần Thơ nắm trong tay tiền tỷ

Với tuổi đời từ 30 - 50 năm, vườn nguyệt quế của ông Nguyễn Văn Dành (TP Cần Thơ) được uốn nắn theo dáng kiểng cổ độc đáo có tổng giá trị ước tính trên 1,5 tỷ đồng, nhiều người ngỏ ý mua nhưng không bán. ...

Đàn cá khổng lồ bơi dưới một cái ao ở An Giang, bắt lên phải 2 người khiêng mới nổi, đó là cá gì?

Hơn 100 con hải tượng kích thước từ 1m - gần 2m, nặng từ 100 - 200kg đang được nuôi tại một khu du lịch sinh thái ở xã Tấn Mỹ, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Trong quá trình đưa những con cá hải tượng "khủng" đến đây nuôi, mỗi...

Măng treo là món gì mà một nhóm thanh niên Hòa Bình vừa cho ra lò đã cháy hàng?

Măng rừng là món đặc sản mà du khách không thể quên khi đến Hoà Bình. Nhưng măng thì có mùa. Để khách được thưởng thức quanh năm, người dân xóm Đức Phong, xã Tiền Phong (huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình) đã làm sản phẩm măng treo. ...

Bài đọc nhiều

Những lời chúc năm mới Ất Tỵ hay và ý nghĩa gửi đến người thân, đồng nghiệp và thầy cô

Trước thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, Tuổi Trẻ Online giới thiệu đến bạn đọc những lời chúc năm mới ý nghĩa dành cho người thân, bạn bè, thầy cô để cùng nhau bước sang năm Ất Tỵ sức khỏe, tài lộc và hạnh phúc. ...

Từ Hàn Quốc về mà không báo ai, chàng trai bị mẹ “tát không trượt phát nào”

(Dân trí) - Sau hai năm xa nhà sang Hàn Quốc làm việc, Đức khiến mẹ vỡ òa khi bất ngờ về quê ăn Tết. Tuy nhiên, vì không báo trước, anh chàng bị mẹ "hỏi thăm" theo cách khó quên. Những ngày đầu năm mới, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ những video xúc động ghi lại khoảnh khắc những người con xa quê trở về đoàn tụ cùng gia đình.Mới đây, đoạn video dài hơn một phút...

Khách lì xì con gái 500k, tôi nên lì xì cho 2 đứa con của họ bao nhiêu? Người EQ cao ứng xử vừa...

Lì xì ngày Tết thế nào cho khéo, để vừa vui trẻ con, vừa không mất lòng người lớn?. ...

Người phụ nữ rơi 1,5 triệu khi đi chợ Tết được lì xì hơn 100 triệu đồng

(Dân trí) - Người phụ nữ nghèo đánh rơi tiền tích góp mấy tháng khi đi chợ Tết tại Quảng Trị đã được các nhà hảo tâm lì xì, giúp đỡ với tổng số tiền hơn 100 triệu đồng. Ngày 29/1, Đại úy Hoàng Ngọc Minh, Trưởng Công an xã Vĩnh Thái, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị cho biết, trong đêm giao thừa, các nhà hảo tâm đã quyên góp hơn 100 triệu đồng giúp đỡ chị Nguyễn Thị...

Cùng chuyên mục

Người phụ nữ mất tiền rồi được lì xì hơn 150 triệu đồng đêm giao thừa sắp có nhà mới

Bà Hoa chia sẻ tết Ất Tỵ vui nhất đời, gửi lời cảm ơn mọi người đã lì xì giúp bà "đỡ khổ đỡ lo", trong khi công an xã dự định dùng số tiền này xây cho bà căn nhà mới và dành một phần hỗ trợ sinh kế. ...

Chen chân mua gà cúng mùng 3 Tết

TPO - Xếp hàng lấy số, chờ đợi gần 30 phút để được mua từ 2 - 3 con gà cúng trong ngày mùng 3 Tết, thế nhưng khách hàng mua hàng không lấy làm khó chịu mà vẫn vui vẻ, vì mua được gà như ý, cháo gỏi thì... miễn chê. 31/01/2025 | 09:52 ...

Bánh chưng xanh, dưa hấu đỏ đều có đủ, cũng xúng xính áo dài du xuân nhưng nhớ lắm vị Tết quê nhà

(Tổ Quốc) - Cứ là người Việt Nam, thì khắp nơi trên thế giới, đều có thể gìn giữ "linh hồn" của Tết Việt. Tết Nguyên Đán là Tết đoàn viên, nên bất kỳ ai đi...

Mới nhất

Tân Sơn Nhất “nóng” trở lại ngày mùng 3 Tết

Trong ngày mùng 3 tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, sân bay Tân Sơn Nhất phục vụ 889 chuyến bay với 136.730 hành khách. ...

Độc đáo phiên chợ mỗi năm họp chợ một lần lúc nửa đêm ở Quảng Trị

Nét độc đáo phiên chợ mỗi năm chỉ họp một lần ở Quảng Trị là những sản vật “cây nhà lá vườn” người dân mang đến cốt để bán “lộc” cho người mua nên không nói thách, người mua vốn muốn mua “lộc” cầu may đầu năm nên không trả giá… ...

Giá vàng lập đỉnh lịch sử mới, chiến lược đầu tư nào được chuyên gia hé lộ?

(NLĐO) - Nếu mua để nắm giữ dài hạn, nên canh những đợt giá vàng suy giảm. Giá vàng được dự đoán tăng mạnh trong nửa...

Độc đáo con đường nêu ngày Tết

(NLĐO) - Dựng cây nêu trong dịp Tết cổ truyền mang ý nghĩa đẩy lùi ma quỷ, mang lại một năm mới bình an ...

Những chiếc áo khoác layer đẹp vào mùa đông

Chiếc áo khoác không chỉ giữ ấm mà còn tạo nên một tổng thể đẹp mắt, tinh tế khi kết hợp với nhiều kiểu trang phục, phong cách. ...

Mới nhất