Trang chủNewsVăn hóa - Xã hộiMúa đương đại đối diện với nghệ thuật tuồng

Múa đương đại đối diện với nghệ thuật tuồng


Hàn gắn những đứt gãy văn hoá

“Đối diện với vô cùng” là dự án hợp tác giữa nền tảng văn hoá và nghệ thuật Lên Ngàn, Nhà hát Tuồng Việt Nam, XplusxStudio cùng biên đạo múa Tú Hoàng. Dự án nằm trong chương trình phát triển khán giả trẻ của Nhà hát Tuồng Việt Nam với chuỗi sự kiện hướng công chúng vượt ra ngoài giới hạn nghệ thuật quen thuộc và tiếp cận với di sản sân khấu truyền thống theo cách thức sáng tạo hơn.

Theo ê kíp dựng vở, bối cảnh của vở diễn là thời điểm hậu mở cửa từ năm 1986 tới những năm 2000, nơi mà tính cá nhân được giải phóng, nhưng đồng thời sự cô đơn cũng mở ra trong xã hội. Trong vở diễn, nhân vật chính “cái tôi” trải qua sự do dự, bất lực, đau đớn; đối diện với cả cái có và không, cả ký ức và những gì chưa đến để cuối cùng chọn đối diện, tìm ra giá trị mới cho sự tồn tại.

Nhân vật chính gặp gỡ 4 vị thần phương Đông – Tây – Nam – Bắc để khám phá chính mình và cõi thiêng. Mỗi phương hướng đại diện cho những trạng thái khác nhau: Niềm hân hoan sống, hạnh phúc, khổ đau, sự cô đơn, trạng thái bơ vơ, niềm tin và hy vọng vào tương lai bất định. Các nhân vật đối diện với nhau và đối diện với bản thân mình trong mối tương quan với xã hội đương đại đa tầng biến động.

mua duong dai doi dien voi nghe thuat tuong hinh 1

Cảnh trong vở múa đương đại “Đối diện với vô cùng”.

Tác phẩm với chất liệu cổ truyền đan xen với các yếu tố đại chúng, bóc tách những cảnh tượng, lễ nghi, thói quen và quy tắc không chỉ về lịch sử và di sản, mà còn về chính bản thân mỗi người. Trong suốt vở diễn, trên nền ánh sáng ma mị; tiếng trống tế, đàn tranh, đàn bầu và âm nhạc điện tử tạo nên không khí vừa căng thẳng vừa hùng tráng và huyền bí. Nổi lên trên khung cảnh đó là những vũ điệu đương đại, hoà trộn những động tác đặc trưng của nghệ thuật tuồng. Vở diễn không có nội dung nhất định mà thông qua những khơi gợi mang tính ẩn dụ, mỗi người có những cảm nhận và diễn giải riêng để mang tới những nhận thức mang tính cá nhân.

“Tác phẩm mới này kết hợp những bản nhạc gốc của âm nhạc truyền thống Việt với các sáng tác mới lấy cảm hứng từ âm nhạc của nghệ thuật tuồng; các yếu tố âm thanh của nhạc tôn giáo, âm nhạc thể nghiệm và đặc biệt là chất liệu âm nhạc của giới trẻ Vinahouse” – nhạc sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh, giám đốc nghệ thuật của vở diễn cho hay.

Tuy nhiên, vẫn theo Nguyễn Quốc Hoàng Anh, khi hình thành dự án “Đối diện với vô cùng”, ê kíp không nghĩ đến việc sáng tạo ra một thứ gì đó mới mẻ, vĩ đại mà chỉ đơn giản là tiếp tục công việc của các thế hệ trước, với mong muốn làm cho di sản trở nên hay hơn đối với chính mình, họ muốn được nhìn thấy bộ mặt mới của di sản trên sân khấu, để tự hào vì nó.

“Nếu để ý, có thể thấy trong đờn ca tài tử, ông cha ta đã Việt Nam hoá việc sử dụng nhạc cụ, lấy violon chơi như nhị, hay cải biến ghi ta thành phím lõm để nhấn rung. Các cụ không quan trọng nhạc cụ gì, chất liệu gì mà quan trọng là chơi theo cách riêng của mình. Tinh thần Việt rất mạnh mẽ này, các thế hệ sau không còn giữ được, đó là sự đứt gãy văn hoá. Công việc của chúng tôi khi thực hiện dự án “Đối diện với vô cùng” chỉ đơn giản là việc tiếp nối các thế hệ trước, với kỳ vọng hàn gắn những sự đứt gãy đó”.

Chia sẻ lý do vì sao chọn tuồng để xây dựng vở diễn, Nguyễn Quốc Hoàng Anh cho hay, tuồng là loại hình nghệ thuật truyền thống gắn với yếu tố cung đình, đề cao tính bác học, hàn lâm và mang tính phi vùng miền. Tuồng, hát bội hiện diện từ Bắc vào Nam, tuy có đôi chút khác nhau ở từng địa phương nhưng nhìn chung cách diễn xướng tương đối xuyên suốt, có tính hệ thống hoá, lòng bản hoá. Trong khi đó, các loại hình diễn xướng khác như chèo, quan họ chỉ xuất hiện ở vùng đất hẹp hơn.

“Chúng tôi chọn tuồng vì nó có tính tiếp biến về văn hoá. Trong vở diễn này, múa và các động tác hình thể lấy cảm hứng từ nghệ thuật tuồng là hình thức nghệ thuật chính. Dấu ấn rõ nhất của nghệ thuật tuồng là những bộ long trảo, là đi xuyến, là vũ đạo xiên xỏ chỉ… Tất cả đã được biên đạo Tú Hoàng phát triển từ nghệ thuật tuồng truyền thống” – nhạc sĩ Hoàng Anh nói.

Trả nghệ thuật lại cho đời sống

Trước đây, Lên Ngàn từng ra mắt một số vở diễn lấy cảm hứng từ nghệ thuật tuồng, chẳng hạn như “Sơn Hậu – Beyond The Mountain” (2021), “Cõi thinh không” (2023). Lần này, vẫn lấy cảm hứng từ tuồng, kết hợp thêm với chất liệu hiện đại nhưng ở “Đối diện với vô cùng”, các nghệ sĩ hoàn toàn thực hiện các động tác vũ đạo trên nền nhạc, không có diễn tuồng hay thoại tuồng.

“Đối với hai vở trước, Lên Ngàn chủ yếu khai thác không gian và âm nhạc của nghệ thuật tuồng, còn đến “Đối diện với vô cùng” chúng tôi đặt nặng vấn đề tư tưởng và vũ đạo. Làm sao để sự chuyển động lột tả được tư tưởng của tác phẩm, đó là điều quan trọng nhất với ê kíp” – nhạc sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh bộc bạch.

mua duong dai doi dien voi nghe thuat tuong hinh 2

Các nghệ sĩ trao đổi về nghệ thuật truyền thống cùng các nghệ nhân tại Làng cổ Phú Mẫn.

Trong quá trình dựng vở, các nghệ sĩ đã có những cuộc điền dã, tìm hiểu cuộc sống bản địa và trao đổi về nghệ thuật truyền thống cùng các nghệ nhân tại làng Phú Mẫn (Yên Phong, Bắc Ninh) – nơi có lối diễn tuồng đồ nức tiếng cả nước. Thật bất ngờ, sau khi tiếp xúc với những nghệ sĩ là nông dân, là người giúp việc, người buôn bán nhỏ… dù họ không mấy khi có cơ hội được diễn trên sân khấu, nhưng cả nhóm bỗng nhận ra, tất cả những gì mình làm trước đây “không phải là nghệ thuật”.

Ê kíp đã học được từ các “nghệ sĩ làng” thế nào mới là tình yêu dành cho nghệ thuật; mới ngộ ra rằng, nghệ thuật không phải là những điều cao siêu, không phải là những thứ sang trọng như trong tháp ngà mà chính là những điều đơn giản trong cuộc sống hàng ngày. Hay nói cách khác, nghệ thuật chính là những điểm tựa tinh thần cho những con người bình thường, giản dị.

“Chúng tôi học được rất nhiều, từ cách các cô chú ngồi làm việc với nhau, về âm nhạc của tuồng, về diễn xướng… Trước đây, chúng tôi nghĩ nghệ thuật là những điều thật là to tát, thật là giá trị nhưng thực ra nghệ thuật rất đời thường và chúng tôi thấy rằng, cần phải trả lại nghệ thuật cho đời sống. Chúng tôi mang những vũ đạo của người nghệ sĩ nông dân hay những người nhảy trên đường hoặc của các bạn trẻ lên sân khấu thực ra chi là sự phô diễn, bây giờ cần mang nó trở lại đời sống thực” – người nhạc sĩ trẻ nói.

Về ba đêm diễn vừa qua, Nguyễn Quốc Hoàng Anh cho biết, mặc dù giá vé không hề rẻ, từ gần 500 ngàn đồng đến 1,2 triệu đồng nhưng toàn bộ số vé đều được bán hết từ khá sớm. Trong số hơn 1.100 vé bán ra, có khoảng 25% được mua bởi khách nước ngoài và điều khiến ê kíp bất ngờ hơn là độ tuổi của người mua vé từ 22 đến 35 chiếm khoảng 75%.

Hoàng Anh lý giải, trong vở diễn này, sự hấp dẫn với giới trẻ có lẽ ở con người, ở nội dung mang tính cá nhân, ở Vinahouse. Khi một thứ thuộc về văn hóa đại chúng, thuộc về giới trẻ như Vinahouse được đặt bên cạnh một thứ rất cổ kính, rất truyền thống là tuồng, ngay điều đó đã khơi gợi cho họ một sự tò mò, muốn đến để xem rồi. Ngoài ra, hình ảnh trong vở diễn đều theo tiêu chuẩn quốc tế, đẹp và hấp dẫn về mặt thị giác.

“Lên Ngàn khởi xướng dự án “Đối diện với vô cùng”, với niềm tin rằng văn hóa nghệ thuật là một quá trình liên tục tích lũy kinh nghiệm qua nhiều thế hệ và chúng ta đều lấy cảm hứng từ những người đi trước. Rất mừng là điều này dường như đã được khán giả trẻ chấp nhận. Sau 3 đêm diễn, chúng tôi đã nhận về hơn 1 triệu lượt tương tác trên các nền tảng như Facebook, Instagram; hơn 300 tin nhắn và những lời chia sẻ, tâm sự về nhân vật “cái tôi”, về sự “chênh vênh” của tuổi trẻ, đối diện với sự cô đơn, sự khủng hoảng về cuộc sống. Vở diễn này là lời tự sự về cuộc sống và đã chia sẻ, đã chạm đến khán giả ở tinh thần thời đại nên được công chúng, đặc biệt là những người trẻ đón nhận. Có thể nói, ê kíp đã chọn đúng người, đúng thời điểm, khi nghệ thuật đang cần một món ăn tinh thần khác lạ và nhiều giá trị hơn” – nhạc sĩ Hoàng Anh chia sẻ.

Thế Vũ



Nguồn: https://www.congluan.vn/mua-duong-dai-doi-dien-voi-nghe-thuat-tuong-post306801.html

Cùng chủ đề

Tìm cách đánh thức tiềm năng du lịch Quốc Oai

Kinhtedothi - Để Quốc Oai trở thành điểm đến hút khách đòi hỏi chính quyền địa phương nâng cấp chất lượng dịch vụ và kết nối các điểm đến du lịch với doanh nghiệp lữ hành. Đó là “hiến kế” của các doanh nghiệp với UBND huyện Quốc Oai tại cuộc khảo sát điểm đến du lịch Quốc Oai (15/11). Vùng đất giầu tiềm năng Huyện Quốc Oai với lợi thế địa hình bán sơn địa, đồng bằng xen lẫn đồi...

Múa đương đại giữa cánh đồng lúa chín vàng Hội An

(Dân trí) - Chiều tối 22/8, lần đầu tiên thành phố Hội An phối hợp với đơn vị tổ chức trình diễn vở "Rơm" giữa cánh đồng lúa chín vàng, tôn vinh vẻ đẹp bình dị hiền hòa của làng quê Hội An vào mùa gặt hái. Hội An từ lâu đã được du khách bốn phương biết đến với các địa danh, sản phẩm du lịch như: đêm rằm phố cổ, Chùa Cầu, bãi biển Cửa Đại và An...

Chấn hưng Tuồng Huế

Tuồng cung đình Huế là một loại hình kịch hát truyền thống mang tính bác học cao vì từ âm nhạc, lời ca cho đến tích tuồng, cách thức trình diễn đều được biên soạn, dàn dựng và kiểm duyệt công phu, nghiêm ngặt để phục vụ các bậc vua chúa trong cung nhà Nguyễn. Với bộ ảnh "Chấn hưng Tuồng Huế", tác giả Trần Công Đạt một lần nữa khẳng định, trải qua thời gian, tuồng cung đình Huế...

Khám phá ‘bản ngã’ con người qua vở múa đương đại Phản chiếu

Xuân Lê là chủ nhân giải thưởng vô địch nước Pháp và giải 6 vô địch trượt patin thế giới (thể loại freestyle) năm 2009. Anh...

Giữ lửa Tuồng trên phố cổ Hà Nội

Có dịp trải nghiệm phố đi bộ gần Hồ Gươm vào mỗi tối thứ Sáu và Chủ nhật hàng tuần, bạn sẽ thấy ở một góc nhỏ trên phố Mã Mây sáng ánh đèn sân khấu. Nơi đó có những trích đoạn của những vở tuồng quen thuộc một thời...

Nổi bật

Mới nhất

Cùng tác giả

Hành trình đến Mặt trăng qua góc nhìn tàu đổ bộ Blue Ghost

(CLO) Tàu đổ bộ Blue Ghost của Firefly Aerospace vừa ghi lại những hình ảnh đầu tiên về Mặt trăng. Hai bức ảnh do Firefly đăng tải trên mạng xã hội X cho thấy góc nhìn từ tầng trên của tàu đổ bộ cao 2 mét, cùng với hình ảnh chụp...

Đặc sắc chương trình nghệ thuật 95 năm – Ánh sáng soi đường

(CLO) Tối 3/2/2025, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Hà Nội, đã diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt mừng Đảng, mừng xuân, mừng đất nước đổi mới với chủ đề “95 năm - Ánh sáng soi đường”. ...

Báo Nhân Dân – Tập đoàn Dầu khí Việt Nam trao tặng tỉnh Quảng Trị 500 triệu đồng xây nhà Đại đoàn kết

(CLO) Chiều 3/2, thừa ủy quyền của Bộ Biên tập Báo Nhân Dân, nhà báo Lâm Quang Huy - đại diện Báo Nhân Dân tại Quảng Trị trao tặng 500 triệu đồng đến Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị để hỗ trợ tỉnh xây nhà Đại đoàn kết cho...

Báo Nhân Dân tổ chức mít-tinh kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng

(CLO) Chiều 3/2, tại Hà Nội, Đảng ủy, tập thể lãnh đạo Báo Nhân Dân tổ chức Lễ mít-tinh kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2025); trao Huy hiệu 40 năm, 30 năm tuổi Đảng và tổng kết khen thưởng công tác Đảng năm 2024....

Quảng Ngãi hưởng ứng Phong trào chung tay xóa nhà tạm, nhà dột

(CLO) Hưởng ứng Phong trào chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, ngày 3/2 lãnh đạo, cán bộ, nhân viên, người lao động Báo Quảng Ngãi đã đóng góp 60 triệu đồng để hỗ trợ xây nhà cho hộ gia đình khó khăn về...

Bài đọc nhiều

Tìm về cội nguồn văn hóa Lào tại Lễ hội Voi tỉnh Xayaboury 2025

Lễ hội Voi tỉnh Xayaboury của Lào năm nay sẽ diễn ra từ ngày 18-24/2 với nhiều hoạt động hấp dẫn nhằm thu hút du khách trong và ngoài nước.

Khơi nguồn sống xanh, Net Zero thêm gần

Dự án Việt Nam Xanh do báo Tuổi Trẻ cùng Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) khởi xướng và tổ chức từ đầu năm 2024 đã diễn ra với hàng loạt hoạt động mang tính lan tỏa, trong đó điểm nhấn là Ngày hội Việt Nam Xanh. ...

Độc đáo nghề đục mõ tại xứ Huế

(CLO) Lẫn trong tiếng mưa rơi nặng hạt trên mái tôn là tiếng đục đẽo và thi thoảng là tiếng mõ cốc cốc đều đều vọng lên giữa không gian thanh vắng của khu xóm nhỏ nằm khá hẻo lánh trên một vùng đồi thuộc tổ 11, khu vực 6, phường...

Hội họa Công Quốc Hà

Công chúng yêu nghệ thuật sẽ nhớ mãi một hội họa Công Quốc Hà với những bức tranh vẽ phố và phụ nữ mang đậm một tinh thần Hà Nội. Cũng như một người làm cho nghệ thuật sơn mài trở lên hiện đại và lấp lánh. ...

Cùng chuyên mục

Đặc sắc chương trình nghệ thuật 95 năm – Ánh sáng soi đường

(CLO) Tối 3/2/2025, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Hà Nội, đã diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt mừng Đảng, mừng xuân, mừng đất nước đổi mới với chủ đề “95 năm - Ánh sáng soi đường”. ...

Người rút BHXH một lần được nhận tiền bù trượt giá từ ngày 28/2

(Dân trí) - Người rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần trước ngày 28/2 sẽ được nhận tiền bù trượt giá khi Thông tư 01/2025/TT-BLĐTBXH quy định về mức điều chỉnh tiền lương và thu nhập tháng đóng BHXH có hiệu lực. Ai được nhận tiền bù trượt giá?Mức hưởng chế độ BHXH một lần của người lao động được xác định theo thời gian đóng BHXH và mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH của người...

Công bố sao kê 160 triệu đồng ‘lì xì’ người phụ nữ nghèo mất tiền Tết với những lời chúc dễ thương

Công an xã Vĩnh Thái giữ đúng hẹn ngày đầu tiên làm việc đã công bố 27 trang sao kê số tiền 559 nhà hảo tâm lì xì người phụ nữ mất tiền khi đi chợ Tết. Tổng số tiền ủng hộ là hơn 160 triệu đồng. ...

Mới nhất

Lấy lại tinh thần từ ‘hội chứng sau Tết’

Kỳ nghỉ Tết là khoảng thời gian sum vầy, vui chơi, nhưng cũng có thể gây xáo trộn nhịp sống của nhiều người. Khi chuỗi ngày nghỉ lễ dài kết thúc, không ít người rơi vào cảm giác buồn chán, hụt hẫng, thậm chí ảnh hưởng tinh...

Khen Mexico về phản ứng với sắc lệnh thuế quan, Mỹ tặng “phần quà” giá trị

Ngày 3/2, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết, chính quyền Mỹ đã đồng ý tạm dừng áp dụng thuế quan toàn diện đối với nước này trong 1 tháng trong khi hai bên đang đàm phán để đạt được thỏa thuận.

Tăng tốc hoàn thành sớm 3.000km cao tốc

Sáng 3/2, Bộ trưởng Bộ GTVT Trần Hồng Minh chủ trì hội nghị giao ban triển khai công tác tháng 2/2025. Một trong những nội dung trọng tâm được Bộ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là việc hoàn thành mục tiêu 3.000km đường bộ cao tốc trong năm nay. ...

Đặc sắc chương trình nghệ thuật 95 năm – Ánh sáng soi đường

(CLO) Tối 3/2/2025, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Hà Nội, đã diễn ra chương trình nghệ thuật đặc biệt mừng Đảng, mừng xuân, mừng đất nước đổi mới với...

Tin tức sáng 4-2: Đề xuất miễn thuế thu nhập cho nhà khoa học nghiên cứu công nghệ đường sắt đô thị

Một số tin tức đáng chú ý: Phạt một công ty bảo hiểm vì đưa thông tin gây nhầm lẫn để hút khách; Sếp VPBank chi gần 600 tỉ đồng mua cổ phiếu đầu năm; Nhu cầu thấp, siêu thị, chợ 'ê hề' hàng những ngày đầu...

Mới nhất