Lợi ích đi kèm rủi ro

Các công cụ AI ngày càng được sinh viên (SV) sử dụng phổ biến trong học tập, nghiên cứu. Theo báo cáo công bố hồi tháng 5 trên chuyên san Kinh tế và dự báo, nhóm nghiên cứu tại ĐH Kinh tế quốc dân (Hà Nội) chỉ ra rằng 78,92% SV trên địa bàn TP.Hà Nội dùng ChatGPT để học tập. Nghiên cứu cũng cho thấy SV cải thiện kết quả học tập sau khi sử dụng ChatGPT.

Sinh viên dùng AI: Lợi ích đi kèm rủi ro- Ảnh 1.

Sinh viên sử dụng AI để học tập và nghiên cứu khoa học ngày càng phổ biến

Một báo cáo khác đăng trên chuyên san Giáo dục hồi tháng 1 kết luận 89,2% SV từ 6 trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM dùng ChatGPT phiên bản miễn phí cho các mục đích như tra cứu thông tin, tài liệu về các chủ đề học tập, nghiên cứu; dịch, giải thích thuật ngữ chuyên ngành; làm bài tập…

AI RÚT NGẮN THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Nguyễn Đình Minh An, SV ngành tâm lý học Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết tận dụng AI để nắm bắt tổng quan tình hình nghiên cứu với lý do AI tổng hợp thông tin nhanh. “Trong thời gian ngắn, AI có thể gợi ý bao quát chủ đề tôi đang tìm hiểu. Sau đó, từ gợi ý của AI, tôi tự tìm hiểu sâu hơn trong các bài báo khoa học hoặc công trình nghiên cứu uy tín”, An chia sẻ.

T.N.Q, Khoa Công nghệ thông tin Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng cho rằng AI đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, nhất là ở giai đoạn đánh giá mô hình máy học (machine learning). “Trong quá trình thực nghiệm, tôi cần kiểm tra đoạn mã nguồn được dùng để cài đặt mô hình máy học, chương trình đánh giá. Nếu tự tra cứu hay tìm kiếm giải pháp, tôi phải tốn nhiều thời gian để phát hiện lỗi trong đoạn mã nguồn đó. Nhờ có AI có thể nhận diện lỗi nhanh hơn”, Q. cho hay.

Ngoài ra, theo V.P, SV một trường ĐH tư thục ở TP.HCM, thì AI còn giúp rút ngắn thời gian viết báo cáo. “Tôi hiện chỉ cần khoảng 12 tiếng để hoàn thành báo cáo, so với ít nhất 3 ngày trước khi dùng AI”, P. nói.

TIỀM ẨN NGUY CƠ ĐẠO VĂN

TS Trương Thành Công, Trưởng khoa Khoa học dữ liệu, Trường ĐH Tài chính – Marketing (TP.HCM), cho hay hiện chưa có văn bản chính thức nào quy định việc sử dụng AI, nhất là Generative AI (AI tạo sinh) trong giáo dục và nghiên cứu tại VN. Trong khi đó, các trường ĐH ở VN đang trong quá trình xây dựng chính sách về vấn đề này.

Còn trên thế giới, TS Công dẫn kết quả nghiên cứu về toàn cảnh AI năm 2024, do Tổ chức EDUCAUSE công bố hồi tháng 5, cho biết khoảng 77% cơ sở giáo dục ĐH chưa có chính sách về AI qua khảo sát các chuyên gia từ hơn 900 cơ sở giáo dục.

Tuy nhiên một số trường ĐH đã đưa các công cụ phát hiện AI vào sử dụng. Song nghiên cứu đăng trên chuyên san International Journal of Educational Technology in Higher Education hồi tháng 9 của các tác giả Trường ĐH Anh Quốc – Việt Nam (BUV) và ĐH James Cook (Singapore) cho thấy SV có thể đánh lừa công cụ phát hiện AI để gian lận. Theo kết quả nghiên cứu, độ chính xác trung bình của công cụ phát hiện AI chỉ đạt 39,5% khi dò văn bản do AI tự tạo. Đặc biệt khi các văn bản này được thêm lỗi chính tả hay tùy tiện lặp lại từ ngữ, độ chính xác của công cụ giảm còn 22,14%.

Trao đổi với Thanh Niên, đại diện nhóm nghiên cứu, TS Mike Perkins, Chủ nhiệm Trung tâm nghiên cứu và phát triển BUV, khuyên SV minh bạch về việc dùng AI. “Việc SV tuyên bố có sử dụng AI trong nghiên cứu và trình bày cách công cụ hỗ trợ mình như thế nào là cách làm liêm chính. Tôi tin AI cần được dùng theo hướng giúp chúng ta đạt được nhiều mục tiêu thay vì chỉ để hoàn thành mục tiêu trong thời gian ngắn hơn. Sự xuất hiện của AI không nhằm thay thế hoàn toàn nỗ lực của chúng ta”, TS Perkins nhấn mạnh.

Th.S Nguyễn Thành Luân, giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM, chia sẻ ông từng phát hiện trường hợp SV nhờ AI viết nội dung. “Trong trường hợp này, SV đã vi phạm liêm chính khoa học vì dùng công cụ để viết thay mình. Do chưa có chế tài cụ thể nên tôi chỉ yêu cầu SV viết lại hoặc bỏ luôn phần nội dung này”, ông nói.

Theo Th.S Luân, cách viết của AI dễ dàng được nhận ra vì diễn đạt trau chuốt với những từ ngữ to tát, chẳng hạn holistic perspective (quan điểm toàn diện), by virtue of (bởi vì), notwithstanding (mặc dù)… “Dù SV có thể tận dụng AI để hỗ trợ trong mỗi giai đoạn nghiên cứu như tìm hiểu đề tài, tổng hợp tình hình nghiên cứu hay viết báo cáo nhưng tôi khuyên các bạn tự mình thực hiện nghiên cứu để nâng cao năng lực nghiên cứu và kỹ năng viết học thuật”, ông chia sẻ.

TS Nohman Khan, Giám đốc điều hành Tổ chức Connecting Asia (Malaysia), nói với Thanh Niên tuy việc sử dụng AI là điều tất yếu và công cụ này có khả năng hỗ trợ nhà nghiên cứu viết báo cáo, bài báo khoa học trong thời gian ngắn, song họ có nguy cơ đạo văn mà không hay biết. Để tránh điều này, TS Khan khuyên nhà nghiên cứu chú ý kiểm tra trích dẫn, diễn đạt lại và không nên sao chép nguyên văn.

Dù SV có thể tận dụng AI để hỗ trợ trong mỗi giai đoạn nghiên cứu như tìm hiểu đề tài, tổng hợp tình hình nghiên cứu hay viết báo cáo nhưng tôi khuyên các bạn tự mình thực hiện nghiên cứu để nâng cao năng lực nghiên cứu và kỹ năng viết học thuật.

Th.S Nguyễn Thành Luân, giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM

ĐỂ DÙNG AI ĐÚNG CÁCH

TS Huỳnh Văn Thông, Trưởng bộ môn truyền thông, Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, nhận định AI và các ứng dụng công nghệ hỗ trợ cuộc sống của con người trở nên thuận tiện, hiệu quả, hữu ích nếu được ứng dụng đúng cách. Trong hoạt động nghiên cứu của SV, ông phân chia 3 cấp độ AI có thể hỗ trợ, gồm thao tác, tra cứu và suy luận.

Sinh viên dùng AI: Lợi ích đi kèm rủi ro- Ảnh 2.
Sinh viên dùng AI: Lợi ích đi kèm rủi ro- Ảnh 3.

Các công cụ AI giúp sinh viên lập tổng quan nghiên cứu, tóm tắt bài báo khoa học…

Ở cấp độ thứ nhất, AI giúp SV thực hiện các thao tác kỹ thuật như tính toán, thống kê số liệu, trình bày tài liệu tham khảo và biên tập văn bản. “Vấn đề nằm ở việc SV biết cách khai thác công cụ ra sao”, TS Thông chia sẻ.

Đến cấp độ thứ hai, AI giúp tra cứu các khái niệm, thuật ngữ trong nghiên cứu và tổng quan vấn đề nghiên cứu… TS Thông cho biết dù AI có thể cho ra kết quả nhanh và bao quát nhưng SV không nên lạm dụng vì có thể đánh mất thói quen tiếp cận tài liệu gốc. “Hễ gặp bất kỳ vấn đề gì cũng nhờ AI tìm kiếm thì SV chỉ biết trên bề mặt, thậm chí tiếp cận tài liệu không chính xác vì AI có thể đề xuất kết quả sai. Đó là biểu hiện của “tri thức đi mượn”, khiến SV dần thiếu nền tảng trong nghiên cứu”, ông nói.

Còn ở cấp độ thứ ba, AI trở thành người tư duy, lập luận thay cho SV qua quá trình gợi ý, phản biện. “Sử dụng AI để tham khảo suy nghĩ vẫn phù hợp, nhưng SV cần cẩn thận “trò ngoại giao” của công cụ này vì câu trả lời thường theo hướng làm hài lòng người dùng”, vị TS nói tiếp.

Bên cạnh đó, TS Thông cho rằng việc sử dụng AI trong nghiên cứu khoa học làm nảy sinh va chạm giá trị học thuật. “Lúc này, thao tác sao chép câu trả lời từ AI không còn mang tính kỹ thuật mà đã trở thành việc sao chép suy nghĩ. Kết quả là người dùng không còn tư duy về vấn đề, năng lực tư duy trở nên xói mòn”, TS Thông nhận định.

Để vượt qua thách thức nói trên, TS Thông đề xuất SV chú trọng phát triển năng lực, tư duy. “Lúc đó, SV sẽ biết được dùng AI đến mức độ nào, hay khi nào dừng sử dụng AI là hợp lý trong quá trình nghiên cứu”, ông khuyên.

Cần khung chính sách ở cấp quốc gia về việc sử dụng AI

AI được sử dụng trong học tập và nghiên cứu là điều tất yếu. Tuy nhiên, theo TS Trương Thành Công, cần có một khung chính sách ở cấp quốc gia về việc sử dụng AI. “Từ khung chính sách chung, các cơ quan nhà nước có thể tiến hành ban hành thông tư, nghị định hay luật cụ thể. Lúc đó, quy định cụ thể về việc sử dụng AI trong dạy và học được thiết lập. Một khi có khung pháp lý đầy đủ, đi kèm với công cụ kiểm tra, đánh giá, việc sử dụng AI sẽ trở nên minh bạch và người học có trách nhiệm hơn trong việc dùng AI”, TS Công nhận định.




Nguồn: https://thanhnien.vn/sinh-vien-dung-ai-loi-ich-di-kem-rui-ro-18524122517221332.htm

Cùng chủ đề

Tương lai của AI dưới thời Tổng thống Donald Trump

Là cường quốc về AI, nước Mỹ dưới chính quyền Tổng thống Donald Trump được dự báo sẽ triển khai những chính sách AI mới, tác động mạnh mẽ với thế giới. Điều chỉnh quy định AI Ngay sau khi quay lại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện một động thái mang tính biểu tượng liên quan đến tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI). Ông đã loại bỏ...

Đà Nẵng “sáng cửa” hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao

Nhà đầu tư, đối tác nước ngoài gợi ý và bày tỏ mong muốn hợp tác với Đà Nẵng trong các lĩnh vực về công nghệ, bán dẫn, khoa học đời sống… Đà Nẵng “sáng cửa” hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, công nghệ caoNhà đầu tư, đối tác nước ngoài gợi ý và bày tỏ mong muốn hợp tác với Đà Nẵng trong các lĩnh vực về công nghệ, bán dẫn, khoa học đời sống… ...

LinkedIn bị kiện vì sử dụng thông tin khách hàng để huấn luyện AI

(CLO) Microsoft đang đối mặt với một vụ kiện lớn khi mạng xã hội LinkedIn do họ sở hữu bị cáo buộc tiết lộ trái phép tin nhắn riêng tư của người dùng để huấn luyện AI. ...

Nga tích hợp trí tuệ nhân tạo vào 3.000 UAV chiến đấu

Nga vừa chuyển giao 3.000 UAV chiến đấu Kamikaze Mikrob tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho lực lượng tham gia chiến dịch quân sự tại Ukraine. Nga vừa chuyển giao 3.000 máy bay không người lái Kamikaze Mikrob tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho lực lượng tham gia chiến dịch quân sự tại Ukraine, theo TASS. Dòng máy bay này có khả năng tự động theo dõi mục tiêu ngay cả khi...

Dự án AI trị giá 500 tỷ USD của Mỹ: Thách thức lớn cho châu Âu

Mỹ đã chính thức khởi động một cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) với quy mô đầu tư khổng lồ, tạo áp lực lớn lên châu Âu trong việc duy trì vị thế cạnh tranh. ...

Nổi bật

Mới nhất

Cùng tác giả

Bà Rịa – Vũng Tàu: Khi nào học sinh được nghỉ học vào ngày thứ bảy?

Sở GD-ĐT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có văn bản đề nghị UBND tỉnh này cho phép được thực hiện triển khai dạy và học 5 ngày/tuần, nghỉ thứ bảy, chủ nhật trong thời gian tới. ...

Phương Tây đang học hỏi từ chiến sự Ukraine

Cuộc xung đột Ukraine mang đến cho phương Tây nhiều bài học có thể cần áp dụng khi chiến tranh nổ ra giữa các thế lực quân sự của thế giới. ...

Cuộc chiến không chỉ của riêng ai

Ở một góc nhỏ vùng quê Sóc Trăng, chị Lâm Thị Sim, 52 tuổi, đã dành gần hai thập kỷ để chăm sóc cô con gái mắc bệnh Gaucher - một rối loạn lysosome hiếm gặp. Mỗi ngày, chị bắt đầu bằng công...

Bài đọc nhiều

Hà Nội hàng loạt trường công lập hạ điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10

Hôm qua (10/7), Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã công bố điểm chuẩn trúng tuyển bổ sung (đợt 2) vào lớp 10 các trường trung học phổ thông công lập chuyên và không chuyên  năm học 2023-2024. Khi hạ điểm chuẩn, nhà trường được nhận học sinh có nguyện vọng...

Phát động Cuộc thi Viết thư quốc tế UPU lần thứ 54, năm 2025

(ĐCSVN) - Cuộc thi Viết thư quốc tế UPU giúp học sinh tăng cường khả năng viết văn, làm phong phú thêm sự tinh tế trong tư duy, góp phần thắt chặt tình hữu nghị giữa các dân tộc và giúp các em hiểu biết thêm về vai trò của bưu chính trong đời sống xã hội. Ngày 11/11, tại trường THCS và THPT Nguyễn Khuyến (quận Cẩm Lệ, TP. Đà Nẵng), Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp...

Khoảng 36 cơ sở giáo dục Đại học Pháp sẽ đến găp gỡ trực tiếp sinh viên Việt Nam

Bienvenue en France! - triển lãm giáo dục Đại học Pháp lớn nhất trong năm do Campus France Việt Nam và Đại sứ Quán Pháp tổ chức sẽ diễn ra vào ngày 30/9 tại TP. Hồ Chí Minh (Khách sạn Rex Saigon) và 1/10 tại Hà Nội (khách sạn Pullman Hanoi).

Cùng chuyên mục

Trường Đại học Thủ Dầu Một hoàn trả 21 tỷ đồng học phí thu sai

Trường Đại học Thủ Dầu Một ở Bình Dương đã trả lại số tiền khoảng 21 tỷ đồng học phí thu sai cho hơn 10.000 sinh viên, trong vụ thu sai 37 tỷ đồng. Hôm nay (24/1), Trường Đại học Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương) cho biết đã hoàn tất các thủ tục và xác định danh sách sinh viên được hoàn trả phần học phí thu vượt liên quan đến tín chỉ thực hành. Theo nhà trường, đến nay hơn...

Tin vui với hàng nghìn giáo viên những ngày cuối năm

UBND TP. Hà Nội đã chấp thuận đề xuất của Sở GD&ĐT để giáo viên vẫn được hưởng tiền thưởng của năm 2024.

Bà Rịa – Vũng Tàu: Khi nào học sinh được nghỉ học vào ngày thứ bảy?

Sở GD-ĐT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có văn bản đề nghị UBND tỉnh này cho phép được thực hiện triển khai dạy và học 5 ngày/tuần, nghỉ thứ bảy, chủ nhật trong thời gian tới. ...

Hơn 10.000 sinh viên Trường đại học Thủ Dầu Một đã được hoàn trả tiền học phí thu sai

Trường đại học Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đã hoàn thành thủ tục hoàn trả cho hơn 10.000 sinh viên, học viên trong vụ thu sai 37 tỉ đồng học phí. Ngày 24-1, nhiều sinh viên Trường đại học Thủ Dầu Một, tỉnh...

Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát quy định về dạy thêm, học thêm

Văn phòng Chính phủ đã có văn bản số 597/VPCP-KGVX gửi tới Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về việc xử lý thông tin phản ánh về chương trình giáo dục phổ thông mới, trong đó có quy định về dạy thêm, học thêm. Theo Văn phòng Chính phủ, Thông tư 29/2024 quy định về dạy thêm, học thêm của...

Mới nhất

Tin vui với hàng nghìn giáo viên những ngày cuối năm

UBND TP. Hà Nội đã chấp thuận đề xuất của Sở GD&ĐT để giáo viên vẫn được hưởng tiền thưởng của năm 2024.

Cách luộc gà cúng ngon và đẹp

Gà cúng giao thừa, cúng tổ tiên là lễ vật quan trọng dịp Tết. Dưới đây là cách luộc gà ngon, không bị nứt da trong các mâm cỗ cúng và đãi khách ngày tết Nguyên đán để một năm luôn may mắn, bình an. Xem nhanh: • 1. Chuẩn bị luộc gà • 2. Cách luộc gà cúng ngon...

Tương lai của AI dưới thời Tổng thống Donald Trump

Là cường quốc về AI, nước Mỹ dưới chính quyền Tổng thống Donald Trump được dự báo sẽ triển khai những chính sách AI mới, tác động mạnh mẽ với thế giới. Điều chỉnh quy định AI Ngay sau khi quay lại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện một động...

Bộ Công an hướng dẫn người dân cách nhận diện website lừa đảo

Nhằm hướng đến mục tiêu bảo vệ sự thịnh vượng của Việt Nam trên không gian mạng, Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) xây dựng trang thông tin tinnhiemmang.vn Theo Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an), trong thời đại số, việc sử dụng Internet trở nên...

Mới nhất