Trang chủVăn hóa - Xã hộiGiáo dục"Làm cha mẹ tích cực" để điều chỉnh hành vi lệch chuẩn...

“Làm cha mẹ tích cực” để điều chỉnh hành vi lệch chuẩn của trẻ

Để khắc phục tình trạng ứng xử lệch chuẩn trong giới trẻ hiện nay, cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ như nâng cao chất lượng giáo dục gia đình bằng cách truyền thông về phương pháp “làm cha mẹ tích cực”.

Nam
PGS. TS. Trần Thành Nam cho rằng, cần nâng cao chất lượng giáo dục gia đình bằng cách truyền thông về phương pháp “làm cha mẹ tích cực”. (Ảnh: NVCC)

Thực trạng ứng xử lệch chuẩn của người trẻ hiện nay

Hành vi lệch chuẩn được hiểu là những hành vi đi ngược lại chuẩn mực, quy định của cộng đồng. Nó có thể được chia thành hai loại là hành vi lầm lạc và hành vi không theo khuôn phép.

Hành vi lầm lạc chỉ sự sai lệch khỏi cái đã được coi là bình thường và đúng đắn. Những người thực hiện hành vi này không có ý thay đổi giá trị của chuẩn mực mà đơn giản chỉ là sự vi phạm chuẩn mực vì những mục đích cá nhân mà thôi.

Trái lại, hành vi không theo khuôn phép được thực hiện với mục đích thay đổi những chuẩn mực mà cá nhân phủ định trên thực tế. Họ muốn thay thế chuẩn mực cũ bằng chuẩn mực mới, cái mà họ tin tưởng là đúng đắn hơn. Vì thế, nếu những người có hành vi lầm lạc thường cố ý che giấu hành vi của mình thì những người thực hiện hành vi không theo khuôn phép lại công khai thể hiện giá trị của chuẩn mực mới.

Ở nước ta giai đoạn hiện nay, cùng với những tiến bộ xã hội nhất định đạt được nhờ quá trình đổi mới toàn diện cũng nảy sinh những tệ nạn xã hội như buôn bán và nghiện ma tuý, mại dâm, buôn lậu, tham nhũng, tội phạm hình sự…

Mặc dù đã có nhiều biện pháp để quản lý tình trạng trên nhưng thực tế, các tệ nạn xã hội ngày càng diễn ra trên phạm vi rộng và tinh vi hơn. Nhiều nghiên cứu xã hội đề ra những phương hướng quản lý, giải pháp mang tính hiệu quả cao dường như vẫn còn ít ỏi.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ứng xử lệch chuẩn trong giới trẻ.

Trước hết, có thể kể đến đặc điểm nhân cách cá nhân. Nghiên cứu về đặc điểm nhân cách tội phạm trong nhiều năm cho thấy, họ có lịch sử vi phạm các chuẩn mực xã hội từ khi còn nhỏ. Phân tích sâu về mặt tâm lý, những cá nhân này chưa đạt đến được giai đoạn lập luận trí tuệ logic tương đương với tuổi trưởng thành. Vì vậy, về cơ bản, họ thiếu nhận thức về hậu quả của hành động, đặc biệt là vô cảm, không có khả năng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để cảm nhận về những hệ quả hành vi họ gây ra. Mặc dù có thể gây ra hệ quả nghiêm trọng nhưng trong tâm trí những người này luôn biện minh rằng người khác làm trầm trọng hóa nó lên.

Thứ đến là tác động của bạo lực và những hành vi lệch chuẩn trên truyền thông, mạng Internet. Môi trường mạng xã hội và truyền thông hiện nay cũng ngập tràn bạo lực và khiêu dâm. Việc tiếp xúc với những cảnh bạo lực, khiêu dâm trên phim ảnh, mạng xã hội có thể tác động rất lớn đến hành vi của trẻ.

Video game bạo lực và khiêu dâm cũng là một vấn nạn dẫn đến bạo lực. Video game làm tăng mức độ suy nghĩ và cảm giác bạo lực và giảm thiểu các hành vi thấu hiểu, thông cảm đến người khác. Đặc biệt, nếu trẻ em bị cuốn hút, lôi kéo vào những game bạo lực có thể tiềm ẩn những tác hại. Đối với trẻ ở độ tuổi vị thành niên, cơ thể phát triển nhanh, trong khi về tâm lý còn rất non nớt, đang chuyển đổi, chưa có nhiều kinh nghiệm trong ứng xử, lại rất dễ bị lôi kéo, học theo và làm theo các dẫn dụ của game, trò chơi bạo lực.

Nhiều trẻ bị lôi cuốn, đam mê chơi trò chơi bạo lực và khi bị ảnh hưởng bởi những những hình ảnh này trẻ có thể trở nên hung hăng hơn, dễ trở thành thủ phạm hoặc nạn nhân của những hành vi bạo lực ngoài đời. Một số các em bị nghiện game còn gánh chịu những hậu quả nặng nề về mặt tinh thần. Trẻ ít tham gia vào hoạt động xã hội, ít giao tiếp với mọi người dẫn đến bị cô lập và cảm thấy cô đơn, không có bạn bè.

Có thể nói, việc tiếp xúc nhiều cảnh bạo lực trên phim ảnh, Internet và video game trong một khoảng thời gian dài dẫn đến quy tắc ứng xử (đạo đức) và lý trí bị tê liệt. Người xem mất phản xạ kiềm chế khiến cho hành vi bạo lực xảy ra nhiều hơn và dễ dàng hơn.

Giới trẻ hiện nay cũng có xu hướng lạm dụng rượu bia và các chất gây nghiện nhiều hơn. Rất nhiều hành vi lệch chuẩn xã hội được thực hiện dưới ảnh hưởng chất gây nghiện phổ biến trong đó có rượu, ma túy hoặc các chất cấm khác.

Rượu bia cũng làm tăng mức độ nhạy cảm đối với những gì được coi là xúc phạm hay coi thường và góp phần tạo ra hành vi bạo lực thiếu kiểm soát. Hiện ở Việt Nam, không giới hạn độ tuổi với người mua rượu bia. Thực tế, nghiện nghập cũng đẩy thanh thiếu niên lún sâu vào những áp lực tài chính và phải thực hiện nhiều hành vi lệch chuẩn khác nữa.

Làm 'cha mẹ tích cực' để giảm tình trạng lệch chuẩn trong giới trẻ
Kỷ luật tích cực tạo ra môi trường khích lệ, hỗ trợ tích cực cho học sinh. (Ảnh minh họa: Internet)

Giáo dục gia đình có vai trò quan trọng

Có thể nói, giáo dục gia đình có vai trò cực kỳ quan trọng. Cha mẹ của trẻ vi phạm chuẩn mực thường sử dụng bạo lực để giáo dục con cái. Họ cũng thường vi phạm những chuẩn mực khác trong cuộc sống hằng ngày như chửi bậy, vi phạm luật giao thông…

Những mẫu hành vi bạo lực, vi phạm chuẩn mực của cha mẹ trong sinh hoạt hằng ngày đã làm cho trẻ chấp nhận rằng, bạo lực là điều bình thường giữa người với người. Hành vi bạo lực và thiếu chuẩn mực của cha mẹ được nhập tâm thành những khuôn mẫu hành vi của trẻ.

Do hành xử bạo lực và thiếu chuẩn mực, trẻ không được các bạn đồng trang lứa chấp nhận, dẫn đến thiếu hụt môi trường rèn luyện kỹ năng như kỹ năng nhận diện và diễn giải vấn đề một cách khách quan; kỹ năng giải quyết vấn đề linh hoạt; kỹ năng nhận diện cảm xúc người khác.

“Tăng cường phối hợp các bên để quản lý các nội dung độc hại trên truyền thông, trên mạng xã hội và Internet. Cần có các khóa học về kỹ năng sống an toàn trên Internet trong trường học, phòng chống bắt nạt, quấy rối trên không gian mạng và qua các phương tiện công nghệ”.

Trẻ sẽ tiếp tục quy gán hành vi của người khác mang tính thù địch và hành động kiểu trả thù. Bước vào giai đoạn dậy thì, đứng trước những thay đổi về sinh lý cơ thể và bất ổn về tâm lý, trẻ rất cần sự quan tâm, chỉ bảo và giám sát của người lớn.

Đáng ra, cha mẹ cần quan tâm hơn, dành thời gian hơn cho trẻ lúc này nhưng thực tế cho thấy đây là thời điểm cha mẹ buông lỏng việc quản lý con cái nhiều nhất. Đặc biệt, đối với phụ huynh có con với nhiều vấn đề hành vi và thất bại học đường. Vì quá mệt mỏi sau nhiều năm quản lý hà khắc mà không có kết quả, cha mẹ đến thời điểm này thường buông xuôi, mặc kệ cho con muốn làm gì thì làm.

Nhiều bậc cha mẹ còn tránh né các tình huống phải đối mặt hay nói chuyện với trẻ để cảm thấy được nghỉ ngơi, cảm thấy không bận đầu bởi các lỗi hành vi các em gây ra. Nhưng cách ứng xử đó càng làm cho trẻ cảm thấy thù ghét gia đình, thù ghét trường học và những người bạn học luôn coi thường trẻ. Chúng sẽ tiếp tục hành xử theo cách vi phạm chuẩn mực.

Định hướng hành vi cho giới trẻ

Vấn đề đặt ra, cần những giải pháp nào có thể giúp định hướng lại hành vi và tư duy của giới trẻ, nhằm giảm thiểu tình trạng lệch chuẩn? Theo tôi, để khắc phục tình trạng ứng xử lệch chuẩn trong giới trẻ hiện nay, cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ.

Thứ nhất, nâng cao chất lượng giáo dục gia đình bằng cách truyền thông về phương pháp làm cha mẹ tích cực. Tương tự, giáo viên cũng cần được học kỹ năng quản lý lớp học hiệu quả và chiến lược kỷ luật tích cực.

Thứ hai, cần có các chế tài đưa việc dạy người trở lại đúng vị thế của nó. Đơn cử là cần có những hành động cụ thể để lấy lại vị thế của môn Giáo dục công dân, Giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống trong chương trình giáo dục phổ thông để tác động vào các yếu tố tâm lý cá nhân tiêu cực.

Thứ ba, phải có chế tài kiểm soát và xử phạt nghiêm minh với những trường hợp tàng trữ, vận chuyển, buôn bán chất cấm. Cần sớm có quy định quản lý người trẻ tuổi tiếp cận với các chất có cồn.

Thứ tư, cần quan tâm phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần trong cộng đồng gồm các bác sĩ, nhà tâm lý lâm sàng, chuyên gia tham vấn tâm lý và nhân viên công tác xã hội. Xây dựng mã nghề và xác định vị trí cho các nhà tâm lý học trong bệnh viện, trường học, tổ chức để kịp thời sàng lọc, phát hiện và can thiệp những cá nhân tổn thương sức khỏe tâm thần.

Thứ năm, tăng cường phối hợp các bên để quản lý những nội dung độc hại trên truyền thông, mạng xã hội và Internet. Cần có các khóa học về kỹ năng sống an toàn trên Internet trong trường học, phòng chống bắt nạt, quấy rối trên không gian mạng và qua các phương tiện công nghệ.





Nguồn: https://baoquocte.vn/lam-cha-me-tich-cuc-de-dieu-chinh-hanh-vi-lech-chuan-cua-tre-290254.html

Cùng chủ đề

Nhiều thay đổi lớn của giáo dục có hiệu lực từ đầu năm

Từ tháng 2, nhiều chính sách, thay đổi đặc biệt quan trọng của giáo dục có hiệu lực, dự báo tác động lớn đến việc dạy học và thi cử của các nhà trường phổ thông. ...

Lưu ý khi tham gia các kì thi riêng

TP - Khoảng 5 năm trở lại đây, ngày càng nhiều cơ sở giáo dục ĐH tổ chức các kì thi riêng như kì thi đánh giá năng lực (2 ĐH Quốc gia, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2) hoặc kì thi đánh giá tư duy (ĐH Bách khoa Hà Nội), bài thi đánh giá (Bộ Công an), bài thi đánh giá chuyên biệt (Trường ĐH Sư phạm TPHCM)... TP...

Niềm tự hào của những “hạt giống đỏ” được gieo mầm trên ghế nhà trường

(Dân trí) - "Được kết nạp Đảng ở tuổi 18 là niềm vinh dự của tôi. Khoảnh khắc đứng trước cờ Đảng, cờ Tổ quốc và ảnh Bác Hồ đọc lời tuyên thệ là kỷ niệm đẹp, niềm tự hào của bản thân tôi", Khánh Linh chia sẻ. Trần Khánh Linh là một đảng viên trẻ, được kết nạp khi đang học lớp 12, Trường THPT Lê Trực, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình.Hành trình để được kết nạp Đảng...

Vị thế nhà giáo

Sau gần 20 năm ấp ủ và một quãng thời gian chuẩn bị, năm 2024, dự thảo Luật Nhà giáo trình lần đầu tiên được trình tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. Trong phiên thảo luận tại tổ Quốc hội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo: “Phải làm sao để Luật Nhà giáo ra đời sẽ được các thầy cô chào đón. Phải làm sao để người thầy đón nhận Luật Nhà giáo thực...

Đề nghị có cơ chế đặc thù giao đất, cho thuê đất thu hút các nhà đầu tư giáo dục

Cử tri đề nghị nghiên cứu cơ chế đặc thù trong giao đất, cho thuê đất ở lĩnh vực xã hội hóa giáo dục để kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư phát triển giáo dục. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã...

Nổi bật

Mới nhất

Cùng tác giả

Không cần nói nhiều, sức hấp dẫn của kinh tế Nga vẫn khiến doanh nghiệp phương Tây ‘nghiện’

Giới quan sát quốc tế bình luận, có lẽ mực trên thỏa thuận hòa bình vẫn còn chưa khô, thì các công ty đa quốc gia và người phương Tây đã đổ xô trở lại Nga, theo đuổi lợi nhuận mà không cần quan tâm đến các vấn đề khác, từ cả vấn đề địa chính trị hay các chỉ trích về quan điểm kinh doanh.

Tổng thống Trump và tỷ phú Elon Musk sẽ khiến USAID “bốc hơi”?

Ngày 3/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bổ nhiệm Ngoại trưởng Marco Rubio làm Quyền Giám đốc Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID).

Đòn bẩy kinh tế và quốc phòng cho “đối tác đáng tin cậy”

Hãng thông tấn PTI ngày 3/2 xác nhận Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi sẽ bắt đầu chuyến thăm Mỹ từ 12-13/2 để thảo luận sâu rộng với Tổng thống nước chủ nhà Donald Trump.

Microsoft ra mắt PC Copilot+ chạy bằng chip Intel đầu tiên

Microsoft vừa mới ra mắt bộ đôi Surface Pro 11 và Surface Laptop 7 phiên bản mới, đánh dấu lần đầu tiên dòng Surface có PC Copilot+ trang bị con chip Intel Lunar Lake.

Cuộc khủng hoảng năng lượng mới có thể sẽ “cập bến” EU; Nga vẫn muốn bán khí đốt cho châu Âu

Việc Ukraine chấm dứt trung chuyển khí đốt Nga đến châu Âu và nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) hạn hẹp khiến khu vực đứng trước nguy cơ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mới.

Bài đọc nhiều

Nhặt được ví tiền, học sinh ở Bình Định trả lại cho người đánh rơi

Khi đi xem pháo hoa trong đêm giao thừa, em Đinh Tấn Phát (học sinh lớp 8 ở Bình Định) đã nhặt được một ví tiền, liền mang đến công an phường nhờ tìm người đánh rơi để trả lại. ...

3 ngày tốt để khai bút đầu năm Ất Tỵ 2025

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho hay việc chọn giờ tốt, ngày tốt để khai bút đầu năm rất quan trọng, đảm bảo công việc, học hành và sự nghiệp sẽ hanh thông, gặp may mắn, thuận lợi. Khai bút đầu xuân là tập tục truyền thống mong cầu một năm mới công việc, học hành và sự nghiệp luôn suôn sẻ. Theo quan niệm, thời điểm khai bút cũng cần chọn ngày tốt, giờ tốt. Việc khai...

Những trường hợp xe ô tô được miễn phí sử dụng đường bộ mới từ ngày 1/2/2024

Xin cho tôi hỏi các trường hợp nào xe ô tô được miễn phí sử dụng đường bộ mới từ ngày 1/2/2024? - Độc giả Đức Uy

Điểm chuẩn năm 2024 của Trường Đại học Ngân hàng TPHCM

Chiều ngày 17/8, Trường Đại học Ngân hàng TPHCM công bố điểm chuẩn trúng tuyển theo phương thức xét điểm tốt nghiệp THPT năm 2024.Điểm chuẩn theo phương thức xét điểm tốt nghiệp THPT năm 2024 vào Trường Đại học Ngân hàng TPHCM dao động từ 20,45 đến 26,36  tùy chương trình và tùy ngành. Ngành có điểm chuẩn cao nhất vào trường là ngành kinh doanh quốc tế chương trình chuẩn với 26,36 điểm. Cụ thể điểm chuẩn vào...

Trường học ở Hà Nội tổ chức bán trú ngay sau nghỉ Tết

Sau kỳ nghỉ Tết Ất Tỵ dài 9 ngày, các trường học ở Hà Nội đã chuẩn bị sẵn sàng đón học sinh trở lại trường. Hầu hết các trường đều tổ chức cho học sinh ăn bán trú ngay trong ngày đầu tiên trở lại trường, ...

Cùng chuyên mục

Bộ GD&ĐT phản hồi về kiến nghị điều chỉnh việc dạy môn tích hợp ở bậc THCS

Cử tri tỉnh Thanh Hóa đề nghị Bộ GD&ĐT xem xét điều chỉnh việc dạy môn tích hợp ở bậc THCS để đảm bảo tính hiệu quả trong hoạt động dạy học và đồng bộ với chương trình giáo dục cấp THPT. Về vấn đề này, Bộ GD&ĐT cho biết: Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về...

Tương lai nghề AI Trainer: Đột phá mới trong thị trường lao động Việt Nam

Tại Việt Nam, nghề AI Trainer không chỉ hứa hẹn mở ra cánh cửa cho thế hệ lao động trẻ mà còn góp phần đưa công nghệ AI tiến sâu hơn vào mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội. Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục định hình lại cách thế giới vận hành, một nghề nghiệp mới mang tên AI Trainer đang thu hút sự chú ý đặc biệt trong thị trường lao động toàn...

Vì sao học sinh Kiên Giang được nghỉ Tết tới đầu tuần sau?

Học sinh ở hầu hết ĐBSCL cũng như cả nước đã đi học lại sau kỳ nghỉ Tết. Tuy nhiên học sinh Kiên Giang tiếp tục nghỉ đến đầu tuần sau. Ngày 4-2, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Kiên Giang...

Nữ thiên tài đứng sau DeepSeek, chinh phục các “ông lớn” công nghệ

La Phúc Nhài không chỉ là một nhà khoa học nữ xuất sắc mà còn là hình mẫu truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ đam mê công nghệ. ...

Nhiều giáo viên đã nhận được tiền thưởng theo nghị định 73

Nhiều địa phương đã hoàn tất chi trả tiền thưởng cho giáo viên theo nghị định 73 trước Tết, một số nơi như Hà Nội thực hiện sau Tết. Báo Tuổi Trẻ ngày 16 và 17-1 có bài viết "Giáo viên thắc thỏm chờ...

Mới nhất

BẤT HẠNH lớn nhất của một gia đình không phải là nghèo đói mà là cha mẹ đã 50 tuổi nhưng vẫn ở 3...

Khi cha mẹ đến tuổi 50, việc xây dựng và duy trì gia đình trở nên đặc biệt quan trọng. ...

Tương lai nghề AI Trainer: Đột phá mới trong thị trường lao động Việt Nam

Tại Việt Nam, nghề AI Trainer không chỉ hứa hẹn mở ra cánh cửa cho thế hệ lao động trẻ mà còn góp phần đưa công nghệ AI tiến sâu hơn vào mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội. Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục định hình lại cách thế giới vận hành, một nghề...

Đặc sắc Lễ hội Roóng Poọc cầu mùa của người Giáy ở tỉnh Lào Cai

Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy, Lào Cai, phản ánh ước nguyện về cuộc sống dân an, vật thịnh; toàn bộ diễn trình nghi lễ và các trò chơi gắn với tín ngưỡng phồn thực, cầu vạn vật sinh sôi, nảy nở.Yên Bái: Hàng nghìn người tham gia Lễ hội cầu mùaLễ hội Tịch điền Đọi Sơn: Cầu...

Bắt tay ngay vào công việc, không để tình trạng ăn Tết kéo dài

(NLĐO) - Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu cơ quan, đơn vị, địa phương bắt tay ngay vào công việc, không để xảy ra tình trạng...

Mới nhất