Nằm cuối nguồn dòng sông Trà Khúc, xã Nghĩa Hòa, Nghĩa Phú của TP Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi từ lâu được mệnh danh “thủ phủ” của don.
Ở đây có nhiều quán tồn tại trên 50 năm, gắn bó với nhiều thế hệ.
Ghé quán don Gáo Dừa (xã Nghĩa Phú) giữa chiều đông, được thưởng thức tô don nóng hổi, cay nồng, vừa cảm nhận vị ngọt thanh đặc trưng của don, mới thấy hết cái đậm đà của món ăn truyền thống này.
Cách bày biện, thưởng thức món don cũng không cầu kỳ. Một tô don chỉ có nước luộc còn nóng sốt, thịt don, một ít hành tây xắt mỏng và hành lá. Người Quảng Ngãi thích ăn don kèm bánh tráng gạo nướng. Bánh tráng được bẻ cho vào tô don, kèm theo một ít ớt xanh và tỏi Lý Sơn cho đậm vị.
Dùng gáo dừa múc don cho khách.
Bà Phạm Thị Kim Liên – 69 tuổi, chủ quán don Gáo Dừa – cho biết gia đình bà đã gắn bó với nghề hơn 70 năm. “Ngày xưa, mẹ chồng tôi quảy gánh đi bán dạo khắp nơi ở thị xã (nay là TP Quảng Ngãi). Sau này, mẹ tôi tuổi cao nên bà chỉ bán don ở chợ làng và dùng những chiếc gáo dừa để múc don cho khách. Bây giờ, khi mẹ qua đời, tôi tiếp quản quán và cũng dùng chính những chiếc gáo dừa truyền thống này múc don” – bà Liên chia sẻ.
Don được người dân xã Nghĩa Hòa, TP Quảng Ngãi khai thác.
Ông Cao Hồng Cẩm, chồng bà Liên, kể ngày xưa khi mẹ ông còn quảy gánh bán dạo, cha ông thường đi nhủi don chiều hôm trước, đến tận đêm mới về nhà. Đến 3 giờ sáng, cha mẹ lại thức dậy nấu don, xong đổ don vào ui đất, đến sáng quảy gánh đi bán. Mỗi ui don nặng ít nhất chục ký, vậy mà mẹ ông gánh đi bộ từ sáng đến chiều bán dạo khắp nơi ở thị xã Quảng Ngãi.
Từ những kinh nghiệm truyền lại, ông Cẩm tiết lộ muốn một tô don ngon, ngoài don phải tươi, nước don khi nấu phải làm sao giữ được vị ngọt của mật don. Đó là lý do bà Liên luôn nấu tô don nhiều ruột nhất. Ngày cao điểm, quán don Gáo Dừa có thể bán đến 100 tô, thi thoảng chuyển nước và ruột don bán cho quán đặc sản Quảng Ngãi ở TP HCM, Hà Nội.
Nguồn: https://nld.com.vn/don-dam-tinh-que-196250124135224559.htm
